Pro Natura

Kruiden en planten: kruidenpreparaten en tincturen

Kruidenpreparaten behoren tot de oudste vormen van plantaardige voeding voor de mens, en maken al lange tijd deel uit van het assortiment van Pro Natura. Op deze pagina leest u wat een kruidentinctuur precies is, hoe deze wordt gemaakt, welke kruiden Pro Natura voert, en waarom deze pagina bewust geen uitspraken doet over een effect op het lichaam.

Wat is een kruidentinctuur?

Een tinctuur is een vloeibaar kruidenpreparaat waarbij plantendelen (blad, wortel, bast of bloem) worden uitgetrokken in een oplosmiddel, meestal alcohol, soms water of glycerine. De alcohol lost de plantaardige stoffen op en werkt tegelijk als conserveringsmiddel, waardoor een tinctuur lang houdbaar is. Bij Pro Natura worden de meeste tincturen bereid met biologische ethanol van circa 66% volumepercentage als drager.

Naast tincturen voert Pro Natura ook kruidenpreparaten in capsulevorm, waarbij het plantenmateriaal gedroogd en vermalen in een capsule wordt verwerkt, zoals bij Pau d'Arco 100 capsules.

Ginkgo biloba

Ginkgo biloba, ook wel de Japanse notenboom genoemd, is een van de oudste boomsoorten ter wereld. Het vloeibare extract van Pro Natura is bereid uit de bladeren van de Ginkgo biloba, met water en biologische ethanol (66% vol.) als drager, en met een druppelaar te doseren.

Let op: on-hold in het claimregister. Voor ginkgo biloba is geen enkele gezondheidsclaim goedgekeurd. Sterker nog, deze stof staat expliciet on-hold, wat betekent dat er zelfs geen lopende beoordeling is die op termijn tot een claim zou kunnen leiden. Beweringen over geheugen, concentratie of doorbloeding bij ginkgo biloba, hoe wijdverbreid ook, zijn niet toegestaan.

Pau d'Arco

Pau d'Arco, ook bekend als Lapacho of Taheebo, is een boom afkomstig uit Zuid-Amerika. De binnenbast van deze boom wordt al lange tijd toegepast in de traditionele kruidenkunde van onder andere Brazilië en omliggende landen. Pau d'Arco 100 capsules bevat 500 mg Pau d'Arco per capsule, afkomstig van de binnenbast, in een vegetarische HPMC-capsule.

Let op: eveneens on-hold. Ook voor Pau d'Arco geldt dat geen enkele gezondheidsclaim is goedgekeurd en dat de stof expliciet on-hold staat. Verwijzingen naar traditioneel gebruik voor een specifiek gezondheidsdoel zijn, ook als historisch feit gebracht, niet toegestaan als dat feit een effect op het lichaam suggereert.

Echinacea

Echinacea 100 ml is een vloeibaar kruidenpreparaat op basis van drie plantenextracten: rode zonnehoed (Echinacea purpurea, 78,9%), salie (Salvia officinalis, 10,5%) en vlier (Sambucus nigra, 10,5%), bereid met biologische ethanol (66% vol.).

OPC (druivenpit- en pijnboombastextract)

OPC Complex combineert druivenpitextract (gestandaardiseerd op 95% OPC, oligomere proanthocyanidinen), pijnboombastextract (gestandaardiseerd op 95% proanthocyanidinen) en een citrusbioflavonoïdencomplex.

Andere kruidenpreparaten in het assortiment

Pro Natura voert daarnaast een reeks samengestelde kruidenpreparaten, elk op basis van meerdere plantenextracten in een vaste verhouding: Avenafyt (onder andere haver, valeriaan, hop en passiebloem), Bronto, Rustica, Vochtbalans, Detox (paardenbloem, kurkuma, stinkende gouwe en rabarber), Luchtwegen en de Natuurlijke Neusspray. Ook Geheugen, Stress Support en Prostaat Support vallen productmatig in deze categorie, ook al bevatten enkele van deze formules daarnaast een vitamine of mineraal met een wél goedgekeurde claim (zie de betreffende pijlers 2, 4 en 5 voor die specifieke stoffen).

Kruidentinctuur maken en bewaren

Tincturen worden bereid door plantendelen langere tijd te laten trekken in alcohol, waarna het extract wordt gefilterd. Thuis kruiden op alcohol zetten is in theorie mogelijk, maar vraagt om kennis van de juiste verhouding tussen plant en oplosmiddel, de trekduur en de juiste alcoholsterkte om houdbaarheid en werkzame stoffen te waarborgen. Bewaar een kant-en-klare tinctuur op een donkere, koele plek, buiten direct zonlicht, in de goed gesloten oorspronkelijke verpakking.

Vorm en gebruik

  • Tinctuur wordt met een druppelaar gedoseerd, meestal verdund in een beetje water, en bevat alcohol (doorgaans rond 66% vol. bij de producten van Pro Natura).
  • Capsules bevatten gedroogd en vermalen plantenmateriaal, gedoseerd per capsule.
  • Houd bij elke vorm de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid aan die op de verpakking staat vermeld.

Waar op te letten

  • Alcohol in tincturen. Kruidentincturen op alcoholbasis zijn niet geschikt voor kinderen en worden afgeraden bij zwangerschap, borstvoeding en bij mensen die om andere redenen geen alcohol gebruiken. Kies in die situaties voor een preparaat in capsulevorm, indien beschikbaar.
  • Wisselwerking met medicatie. Verschillende kruiden, waaronder ginkgo biloba, kunnen een wisselwerking hebben met bloedverdunnende of andere medicatie. Raadpleeg bij gebruik van medicatie altijd eerst een arts of apotheker voordat u een kruidenpreparaat gaat gebruiken.
  • Herkomst en zuiverheid. Plantenextracten zijn gevoelig voor kwaliteitsverschillen tussen oogsten en leveranciers. Let op een duidelijke vermelding van herkomst en samenstelling op de verpakking.
  • Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding, een gezonde leefstijl, of voor medisch advies en behandeling.

Veelgestelde vragen

Waarom staat er geen "goed voor het geheugen" bij ginkgo biloba, terwijl dat overal wordt beweerd? Omdat het EU-claimregister voor ginkgo biloba geen enkele gezondheidsclaim toestaat, en de stof zelfs expliciet on-hold staat. Andere aanbieders die deze bewering wel maken, doen dat niet in lijn met het register. Pro Natura kiest ervoor dit niet te doen, ook al is dat commercieel niet de gemakkelijkste keuze.

Hoe lang kan ik Pau d'Arco gebruiken? Het register geeft hierover geen kader, omdat er geen goedgekeurde claim voor deze stof bestaat. Volg de gebruiksaanwijzing op de verpakking en raadpleeg bij langdurig gebruik of twijfel een arts of apotheker.

Wat is het verschil tussen een tinctuur en een thee van dezelfde plant? Een tinctuur is een geconcentreerd alcoholextract met een langere houdbaarheid en een nauwkeurig te doseren druppelvorm. Thee is een wateroplossing die met heet water wordt getrokken, doorgaans minder geconcentreerd en met een kortere houdbaarheid na bereiding.

Is een hogere concentratie plantenextract altijd sterker? Een hoger percentage van een plant in een formule, of een hogere standaardisatie (zoals bij OPC Complex, gestandaardiseerd op 95%), zegt iets over de samenstelling, maar het register verbindt daar geen erkend effect aan. Zulke cijfers zijn kwaliteits- en samenstellingsinformatie, geen gezondheidsclaim.

Ontdek meer

Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl. Gezondheidsclaims op deze pagina zijn uitsluitend vermeld indien goedgekeurd door de Europese Unie op grond van Verordening (EG) nr. 1924/2006. Voor de kruiden en plantenextracten op deze pagina, waaronder ginkgo biloba en Pau d'Arco, zijn op dit moment geen gezondheidsclaims goedgekeurd. Raadpleeg bij gezondheidsklachten of bij gebruik van medicatie altijd een arts of apotheker.