Avenafyt en Rustica: twee kruidentincturen naast elkaar

Avenafyt en Rustica zijn allebei vloeibare kruidenpreparaten op basis van water en alcohol, en ze delen vier van hun planten. Toch zijn het verschillende producten, met een andere verhouding, een andere dosering en een andere leeftijdsgrens. Op deze pagina staat waarin ze verschillen.

Wat hier niet staat, is waar deze producten voor bedoeld zouden zijn. De planten in beide formules behoren tot de zogeheten botanicals, waarvan de gezondheidsclaims in het Europese register nog de status "in afwachting" hebben. Zolang die status geldt, is er geen goedgekeurde claim, en Pro Natura gebruikt geen claims die niet zijn goedgekeurd. Deze pagina beschrijft daarom uitsluitend de samenstelling en het gebruik.

De samenstelling naast elkaar

Beide verpakkingen geven de verhouding van de kruidenextracten in procenten, berekend op de maximale dagdosering.

Plant	Avenafyt 100 ml	Rustica 50 ml
Haver (Avena sativa)	50%	14,5%
Valeriaan (Valeriana officinalis)	30,3%	19%
Hop (Humulus lupulus)	4,5%	42%
Passiebloem (Passiflora incarnata)	1,5%	0,1%
Engelwortel (Angelica archangelica)	7,6%	niet aanwezig
Mariadistel (Silybum marianum)	4,5%	niet aanwezig
Malrove (Marrubium vulgare)	1,5%	niet aanwezig
Wijnruit (Ruta graveolens)	niet aanwezig	14,5%
Melissekruid (Melissa officinalis)	niet aanwezig	10%

De vier gedeelde planten staan bovenaan, en juist daar zit het grootste verschil. In Avenafyt is haver met de helft van het extract veruit het grootste bestanddeel en is hop met 4,5 procent een bijrol. In Rustica is het omgekeerd: hop is met 42 procent het grootste bestanddeel en haver zit op 14,5 procent. Passiebloem komt in beide voor, maar in Rustica op 0,1 procent, wat in de tabel nauwelijks meer dan een sporenhoeveelheid is.

Twee producten die op het oog dezelfde vier planten delen, zijn dus heel verschillend opgebouwd.

Waarom percentages hier niet het hele verhaal zijn

Er is een tweede reden om deze tabellen niet zonder meer naast elkaar te leggen. De percentages gaan over de verhouding binnen het kruidenextract, niet over een absolute hoeveelheid. En de maximale dagdosering verschilt sterk:

	Avenafyt 100 ml	Rustica 50 ml
Dosering	3 maal daags 20 druppels	3 tot 6 keer per dag 25 tot 50 druppels
Maximum per dag	60 druppels	300 druppels
Inhoud	100 ml	50 ml

Rustica laat een maximum toe dat vijf keer zo hoog ligt als dat van Avenafyt, in een flesje dat de helft kleiner is. Het bereik binnen Rustica is bovendien breed: van 75 druppels per dag aan de onderkant tot 300 aan de bovenkant. Avenafyt kent geen bereik; daar staat één dosering.

Voor wie fijn wil doseren, is dat het meest praktische verschil tussen de twee.

Alcohol en leeftijd

	Avenafyt 100 ml	Rustica 50 ml
Alcohol	62 procent, biologische ethanol	60 procent
Leeftijd	vanaf 12 jaar	vanaf 18 jaar

Beide zijn tincturen op alcoholbasis, met vrijwel hetzelfde percentage. Het verschil in leeftijdsgrens is dus niet aan de alcohol toe te schrijven, en de verpakkingen geven er geen reden bij. Wat er staat, staat er, en Pro Natura vult niet aan waarom de fabrikant voor 12 of voor 18 jaar heeft gekozen.

De waarschuwing die per product verschilt

Beide producten dragen dezelfde standaardwaarschuwing over zwangerschap en borstvoeding, maar noemen daarbij een ander plantendeel als aanleiding:

Product	Vermelding op de verpakking
Avenafyt 100 ml	Niet gebruiken tijdens de zwangerschap of de periode van borstvoeding. Engelwortel kan de baarmoeder stimuleren
Rustica 50 ml	Niet gebruiken tijdens de zwangerschap of de periode van borstvoeding. Wijnruit kan de baarmoeder stimuleren

Dat is geen toeval. Engelwortel zit alleen in Avenafyt, wijnruit alleen in Rustica. Elk product noemt de plant uit zijn eigen formule die tot de waarschuwing leidt. Dat maakt de waarschuwing navolgbaar: u kunt zien waar hij vandaan komt.

Hetzelfde allergeen in beide

Beide producten dragen de vermelding "Bevat haver (gluten)", en in beide ingrediëntenlijsten staat haver in hoofdletters met de aanduiding GLUTEN erbij. Glutenbevattende granen staan op de lijst van veertien allergenen uit bijlage II van Verordening (EU) nr. 1169/2011, en de vermelding moet daarom visueel worden benadrukt.

Voor wie gluten mijdt, maakt de keuze tussen deze twee dus geen verschil. Beide bevatten haver, ook al is het aandeel in Avenafyt met 50 procent ruim drie keer zo groot als in Rustica.

Onder welke regels deze producten vallen

Een vloeibaar kruidenpreparaat valt in Nederland onder het Warenwetbesluit Kruidenpreparaten. Dat besluit rekent elke bewerkte of onbewerkte kruidensubstantie die voor menselijk gebruik bestemd is tot de kruidenpreparaten, stelt een lijst vast van planten die er niet in verwerkt mogen worden, en begrenst een aantal stoffen.

Eén bepaling daaruit is voor deze pagina bijzonder relevant: wie een kruidenpreparaat verkoopt, moet over objectieve gegevens beschikken voor elke werking die hij eraan toeschrijft, en moet die gegevens op verzoek aan de toezichthouder kunnen overleggen. Dat is, naast het claimregister, de tweede reden waarom u op deze pagina wel leest wat erin zit en niet wat het doet.

Veelgestelde vragen

Zijn Avenafyt en Rustica uitwisselbaar? Ze delen vier planten maar in totaal andere verhoudingen, en ze hebben elk drie of twee eigen planten. De dosering en de leeftijdsgrens verschillen ook. Het zijn verschillende producten.

Waarom staat Rustica op 18 jaar en Avenafyt op 12 jaar? Dat staat zo op de verpakkingen. Er wordt geen reden bij vermeld, en het alcoholpercentage is vrijwel gelijk, dus daar is het niet uit te verklaren.

Waarom bevatten beide alcohol? Alcohol is het oplosmiddel waarin de plantenstoffen in oplossing blijven. Avenafyt is bereid met 62 procent, Rustica met 60 procent.

Kan ik ze samen gebruiken? Op beide verpakkingen staat dat u de aanbevolen dagelijkse dosering niet moet overschrijden. Beide bevatten valeriaan, hop, haver en passiebloem, en die hoeveelheden tellen dan op. Raadpleeg bij twijfel een arts of deskundige.

Waarom staat er niets over waar deze producten goed voor zijn? Omdat er voor deze planten geen goedgekeurde gezondheidsclaim bestaat. De claims staan in het Europese register nog als "in afwachting", en zolang dat zo is, worden ze hier niet gebruikt.

Bronnen

De samenstellingen, percentages, doseringen en waarschuwingen op deze pagina komen letterlijk van de productpagina's op pronatura.nl.

• EU-register van toegestane en afgewezen gezondheidsclaims, Europese Commissie, waarin de claims voor de botanicals in deze producten de status "in afwachting" dragen. ec.europa.eu
• Warenwetbesluit Kruidenpreparaten, voor de definitie van een kruidenpreparaat, de lijst van niet toegestane planten en de eis van objectieve gegevens bij een toegeschreven werking. wetten.overheid.nl
• Verordening (EU) nr. 1169/2011, bijlage II, voor de vermelding van glutenbevattende granen. eur-lex.europa.eu
• Richtlijn 2002/46/EG betreffende voedingssupplementen. eur-lex.europa.eu
• Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Voedingssupplementen en kruidensupplementen. nvwa.nl

Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl. Voor de planten in deze producten zijn op dit moment geen gezondheidsclaims goedgekeurd door de Europese Unie. Deze pagina beschrijft uitsluitend de samenstelling en het gebruik van de producten.