Bijenproducten: propolis, koninginnengelei, stuifmeel en honing

Bijenproducten vormen een van de oudste categorieën binnen het assortiment van Pro Natura. Propolis, koninginnengelei, bijenpollen, honing en bijenwas zijn stuk voor stuk producten die bijen zelf maken of verzamelen, en die de mens al eeuwenlang uit de bijenkorf haalt. Op deze pagina vindt u per product een korte uitleg en de weg naar het artikel dat er dieper op ingaat.

Wat zijn bijenproducten precies?

De term "bijenproducten" verwijst naar alles wat een bijenvolk voortbrengt of verzamelt: van de harsachtige propolis waarmee bijen hun korf afdichten, tot de honing die dient als voedselvoorraad voor de wintermaanden. Elk van deze producten heeft een andere functie binnen de bijenkolonie en een andere samenstelling, en wordt om die reden ook anders gewonnen en verwerkt tot een product voor menselijk gebruik.

Bij Pro Natura voeren wij drie bijenproducten als voedingssupplement: propolis, koninginnengelei (royal jelly) en bijenpollen (stuifmeel). Daarnaast is er een propoliszalf, die als cosmetisch product onder andere regels valt. Honing en bijenwas maken geen deel uit van ons huidige assortiment als los product, maar worden hieronder wel kort behandeld omdat ze onlosmakelijk verbonden zijn met de andere bijenproducten. Alle producten bij elkaar vindt u in de collectie bijenproducten.

Propolis

Propolis is een kleverige, harsachtige stof die bijen maken van hars uit boomknoppen, bladeren en schors, vermengd met bijenwas en enzymen uit hun speeksel. Ze dichten er kieren in de korf mee af en bekleden er de binnenkant mee. Kleur en samenstelling verschillen per seizoen, regio en begroeiing, zodat geen twee oogsten gelijk zijn.

Waar propolis vandaan komt, wat erin zit en waar de naam vandaan komt, leest u in wat is propolis. Hoeveel propolis er per dag in de capsules, zuigtabletten en de tinctuur zit, en waarom de zalf onder andere wetgeving valt, staat in propolis: capsule, zuigtablet, tinctuur of zalf.

Bij Pro Natura: Propolis 100 capsules, Propolis Anijs 120 tabletten, Propolis Carob 120 tabletten, Propolis tinctuur 20 ml en Propolis Zalf 30 ml.

Koninginnengelei (royal jelly)

Koninginnengelei is een romig voedersap dat jonge werksterbijen aanmaken in klieren in hun kop. Alle larven krijgen het in hun eerste levensdagen, en de larve die koningin wordt, eet haar hele leven niets anders. Omdat vers royal jelly maar kort houdbaar is, wordt het voor supplementen meestal gevriesdroogd.

Wat er in koninginnengelei zit, wat 10-HDA is en waarom gevriesdroogd de gangbare vorm is, leest u in wat is royal jelly.

Bij Pro Natura: Royal jelly 60 capsules, met 380 mg gedroogde koninginnengelei per capsule.

Bijenpollen (stuifmeel)

Bijenpollen zijn korrels stuifmeel die haalbijen op bloemen verzamelen en met wat nectar en speeksel samenkneden. In de korf zijn ze de eiwitbron voor het broed. Imkers vangen een deel ervan op met een stuifmeelval bij de ingang van de korf.

Hoe de oogst verloopt, waarom elke partij er anders uitziet en hoe u bijenpollen bewaart, leest u in bijenpollen: een bijzonder product uit de bijenkorf.

Bij Pro Natura: Bijenpollen 500 mg en Bijenpollen 1500 mg 100 tabletten. Hoe die twee in dagdosering van elkaar verschillen, staat in de vergelijking van de propolis- en bijenpollenproducten.

Honing

Honing is het bekendste bijenproduct, maar maakt op dit moment geen deel uit van het losse assortiment van Pro Natura. Omdat honing regelmatig samen met de andere bijenproducten wordt opgezocht, en omdat begrip van honing helpt bij het beoordelen van de andere producten op deze pagina, lichten we het kort toe.

Honing ontstaat doordat bijen nectar uit bloemen verzamelen, deze in de korf overdragen aan andere bijen, en die nectar vervolgens door verdamping en enzymwerking omzetten in honing. Het resultaat wordt opgeslagen in honingraten als voedselvoorraad voor het bijenvolk, met name voor de wintermaanden waarin er geen bloeiende planten beschikbaar zijn.

Ruwe, niet-verhitte honing kristalliseert na verloop van tijd: dit is een natuurlijk proces waarbij de glucose in de honing uitkristalliseert, en zegt op zichzelf niets over de kwaliteit. Honing die kort verwarmd is (gepasteuriseerd) kristalliseert doorgaans minder snel, maar verliest daarbij ook een deel van de stoffen die in ruwe honing van nature aanwezig zijn.

Bijenwas

Ook bijenwas maakt geen deel uit van het huidige assortiment als los product. Bijenwas wordt afgescheiden door klierweefsel aan de onderkant van het achterlijf van werksterbijen, in de vorm van kleine schilfers die de bijen kneden tot de zeshoekige cellen van de honingraat. Deze cellen dienen zowel als broedkamer voor larven als opslagruimte voor honing en stuifmeel.

Bijenwas wordt in andere producten, zoals cosmetica en kaarsen, gebruikt omdat het bij lichte verwarming smeuïg en vormbaar wordt.

Hoe Pro Natura bijenproducten selecteert

Pro Natura is al meer dan veertig jaar gevestigd in Oisterwijk en werkt sindsdien met natuurlijke supplementen, waaronder bijenproducten. Bij de selectie van propolis, koninginnengelei en bijenpollen kijken wij naar kwaliteit en herkomst, en vermelden wij de volledige samenstelling per product op de verpakking en de productpagina.

Omdat de samenstelling van bijenproducten van nature per oogst verschilt, afhankelijk van seizoen, regio en de planten waaruit bijen hars, stuifmeel of nectar verzamelen, is geen enkele partij identiek aan de vorige. Dat is inherent aan een natuurproduct en geen tekortkoming.

Vorm en gebruik

Bijenproducten zijn in verschillende vormen verkrijgbaar, elk met eigen eigenschappen:

• Capsules en tabletten geven een vaste hoeveelheid per stuk en zijn het eenvoudigst in het dagelijks gebruik in te passen. De propolistabletten zijn zuig- of kauwtabletten en bevatten suiker.
• Tinctuur is propolis opgelost in alcohol en wordt in druppels gedoseerd, puur of verdund met wat water.
• Zalf is bedoeld voor uitwendig gebruik op de huid.

Wat elke vorm praktisch betekent, leest u in tablet, capsule of tinctuur. Houd bij elke vorm de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid aan die op de verpakking staat vermeld, en gebruik voedingssupplementen als aanvulling op, niet als vervanging van, een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl.

Waar op te letten

• Allergie. Mensen met een bekende allergie voor bijenproducten, voor pollen of voor bijengif wordt afgeraden propolis, koninginnengelei of bijenpollen te gebruiken. Bij twijfel: raadpleeg een arts voordat u met een bijenproduct start. Waarom bijenproducten wettelijk geen allergeen zijn en toch een waarschuwing dragen, leest u in allergenen en capsulemateriaal.
• Astma. Op de etiketten van de bijenproducten staat dat mensen met astma vóór gebruik een arts of deskundige raadplegen.
• Leeftijd en alcohol. De propoliscapsules, de propolistabletten en de bijenpollen zijn volgens het etiket niet geschikt voor kinderen jonger dan 1 jaar. De propolistinctuur bevat 90 procent alcohol en is niet geschikt voor kinderen tot en met 6 jaar, en ook niet tijdens zwangerschap of borstvoeding. Alle grenzen op een rij vindt u in leeftijdsgrenzen bij supplementen.
• Vervalsing van propolis. Propolis is een relatief kostbaar natuurproduct, wat het gevoelig maakt voor vermenging met goedkopere vulstoffen bij minder betrouwbare aanbieders. Let bij aankoop op een duidelijke vermelding van herkomst en samenstelling op de verpakking.
• Voedingssupplement, geen geneesmiddel. Propolis, koninginnengelei en bijenpollen zijn voedingssupplementen, de propoliszalf is een cosmetisch product. Zij zijn geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl, en evenmin voor medisch advies of behandeling.

Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl. Gezondheidsclaims op deze pagina zijn uitsluitend vermeld indien goedgekeurd door de Europese Unie op grond van Verordening (EG) nr. 1924/2006. Voor propolis, koninginnengelei, bijenpollen, honing en bijenwas zijn op dit moment geen gezondheidsclaims goedgekeurd.