Welke vorm past bij u: tablet, capsule, softgel of tinctuur

Magnesium bestaat in dit assortiment als capsule en als tablet. Propolis bestaat als capsule, als zuigtablet en als tinctuur. Dat zijn geen willekeurige varianten. De vorm bepaalt hoe nauwkeurig u kunt doseren, hoe het product bewaard moet worden, of er alcohol in zit en of u er iets mee kunt als slikken lastig gaat. Op deze pagina staat wat elke vorm praktisch betekent.

Vooraf één grens: hieronder staat niets over opname of werkzaamheid. Geen vorm wordt als beter gepresenteerd dan een andere. De vergelijking gaat over doseergemak, bewaren, alcohol en slikgemak.

Waarom hetzelfde ingrediënt in meerdere vormen bestaat

De duidelijkste voorbeelden staan naast elkaar in het assortiment.

Propolis komt voor als Propolis 100 capsules, als Propolis Anijs 120 tabletten en Propolis Carob 120 tabletten, als Propolis tinctuur 20 ml en als Propolis Zalf 30 ml. De eerste drie zijn voedingssupplementen om in te nemen, de tinctuur is een vloeibaar supplement dat puur of verdund wordt genomen, en de zalf is een cosmetisch product voor uitwendig gebruik. Vier vormen, vier verschillende gebruiksaanwijzingen en vier verschillende leeftijdsgrenzen.

Magnesium komt voor als Magnesium Citraat 100 capsules en als Magnesium Complex 120 tabletten. De capsule bevat één magnesiumvorm, de tablet vier.

Aloë vera komt voor als Green Line Aloe Vera Juice 530 ml, dat u drinkt, en als Green Line Aloe Vera Pure Gel 200 ml, dat u op de huid aanbrengt.

Tablet en capsule: een vaste dosering per stuk

Dit zijn de twee meest voorkomende vormen. In het actieve assortiment zijn er vijftien producten met een capsule en elf met een tablet. De softgels tellen hier niet mee; die krijgen hieronder een eigen hoofdstuk.

Beide geven een vaste hoeveelheid per stuk. Dat maakt doseren eenvoudig en navolgbaar: één capsule Zink Bisglycinaat Albion is 15 mg zink, elke dag opnieuw. Het maakt tegelijk fijnregelen onmogelijk. Waar een gebruiksaanwijzing ruimte laat, doet zij dat in hele stuks, zoals bij Magnesium Complex 120 tabletten met 1 tot 2 tabletten per dag.

Een verschil tussen de twee zit in het omhulsel. Een capsule heeft een huls die het poeder omsluit: bij veertien van de vijftien is dat HPMC, bij GSM 120 capsules gelatine. Een tablet is geperst en heeft geen huls, maar draagt bij zes producten wel een dunne coating van HPMC.

Twee tabletten in het assortiment zijn uitdrukkelijk niet bedoeld om door te slikken. Bij Propolis Anijs 120 tabletten en Propolis Carob 120 tabletten staat: de tabletten opzuigen of kauwen. Beide bevatten daarom palmsuiker, wat op het etiket als "Bevat suiker" is vermeld.

Softgel: de vorm voor oliën

Vier producten zijn een softgel: Omega-3 visolie 120 capsules, Q10 100 mg 60 capsules, Teunisbloem 90 capsules en Vitamine D3 100 softgels.

Alle vier bevatten een olie. Bij Vitamine D3 is dat extra vierge olijfolie, bij Q10 sojaolie, bij Teunisbloem de teunisbloemolie zelf en bij Omega-3 de gezuiverde visolie. Een softgel is een gesloten capsule die van binnenuit met een vloeistof is gevuld, en alle vier zijn in dit assortiment van gelatine gemaakt met glycerol als bevochtigingsmiddel.

Dat verklaart waarom deze vier producten geen HPMC-capsule hebben terwijl de meeste andere capsules die wel hebben: de vorm volgt de inhoud.

Tinctuur en druppels: nauwkeurig doseren, met alcohol

Zeven producten worden per druppel gedoseerd. De doseringen lopen ver uiteen:

Product	Gebruiksaanwijzing
Avenafyt 100 ml	3 maal daags 20 druppels, verdund in wat water
Echinacea 100 ml	3 maal daags 20 druppels, verdund in wat water
Luchtwegen 50 ml	3 maal daags 20 druppels met een beetje water
Vochtbalans 50 ml	3 maal daags 25 druppels met een beetje water
Ginkgo Biloba 100 ml	3 maal daags 15 tot 20 druppels met een beetje water
Rustica 50 ml	3 tot 6 maal daags 25 tot 50 druppels, bij voorkeur verdund
Propolis tinctuur 20 ml	3 maal daags 20 druppels of 6 maal daags 10 druppels, puur of verdund

De winst van deze vorm is de fijnregeling. Rustica laat een bereik toe van 75 tot 300 druppels per dag, iets wat met tabletten niet te benaderen is. De propolistinctuur laat twee verdelingen toe over de dag, met hetzelfde maximum van 60 druppels.

Daar staat tegenover dat er alcohol in zit, en de percentages lopen verder uiteen dan u zou verwachten:

Product	Alcohol op het etiket
Propolis tinctuur 20 ml	90 procent
Echinacea 100 ml	66 procent
Ginkgo Biloba 100 ml	66 procent
Luchtwegen 50 ml	65 procent
Avenafyt 100 ml	62 procent, biologische ethanol
Rustica 50 ml	60 procent
Vochtbalans 50 ml	55 procent

De propolistinctuur springt eruit met 90 procent, het hoogste in het assortiment. Daar staat de alcohol ook uitdrukkelijk op de verpakking als aanleiding vermeld: "Vanwege de alcohol niet gebruiken tijdens de zwangerschap, borstvoeding of door kinderen jonger dan 6 jaar."

Bij de andere tincturen staat die koppeling er niet. Ze dragen alle een leeftijdsgrens van 12 of 18 jaar, maar op geen van die verpakkingen staat waarom, en het percentage geeft er ook geen uitsluitsel over: Echinacea zit op 66 procent en staat op 12 jaar, terwijl Rustica op 60 procent zit en op 18 jaar staat. Wat er staat, staat er; Pro Natura vult de reden niet in.

De propolistinctuur draagt daarnaast een eigen aanduiding: een moedertinctuur, bereid uit droge propolis in een verhouding van 1:10. Dat is een andere manier van rekenen dan de 4:1 op de propoliscapsules en -tabletten.

De kruidentincturen vallen bovendien onder een eigen Nederlandse regeling, het Warenwetbesluit Kruidenpreparaten. Dat besluit rekent elke bewerkte of onbewerkte kruidensubstantie die voor menselijk gebruik bestemd is tot de kruidenpreparaten, ongeacht of die als capsule of als druppel wordt aangeboden. Het stelt een lijst van planten vast die niet in een kruidenpreparaat verwerkt mogen worden, begrenst een aantal stoffen, en eist dat een verkoper over objectieve gegevens beschikt voor elke werking die hij aan een preparaat toeschrijft. Dat laatste is de reden dat u op deze pagina's uitsluitend beschrijvingen aantreft van wat er in een product zit, en geen beschrijvingen van wat het zou doen.

Vloeibaar per lepel of dop

Drie producten worden niet per druppel maar per grotere maat gedoseerd. Bronto 200 ml en Ferrovino 200 ml gaan per eetlepel van ongeveer 15 ml, met bij beide de instructie de vloeistof even in de mond te houden voordat u doorslikt. Green Line Aloe Vera Juice 530 ml gaat per dop van 25 ml, tweemaal daags.

Bij Ferrovino staat een gebruiksinstructie die verder nergens in het assortiment voorkomt: niet innemen in combinatie met zwarte thee, koffie of melkproducten.

Eén product heeft een eigen toedieningsvorm. Natuurlijke Neusspray 20 ml wordt verstoven in de neus en niet ingenomen.

Uitwendig: een andere productcategorie

Zeven producten zijn niet bedoeld om in te nemen: Propolis Zalf 30 ml, Medex Deodorant 20 ml, Pro Balsem 120 ml, Green Line Aloe Vera Pure Gel 200 ml, Green Line Lippenbalsem 5,7 ml en de twee Imago 0.0 haarverzorgingsproducten.

Dat is niet alleen een praktisch verschil. Deze producten vallen onder een andere Europese wetgeving. Voedingssupplementen vallen onder de levensmiddelenwetgeving, cosmetische producten onder Verordening (EG) nr. 1223/2009. Daaruit volgt dat op deze producten een andere ingrediëntenaanduiding staat, in de internationale INCI-nomenclatuur, zoals u kunt zien op Medex Deodorant 20 ml. Bij Green Line Aloe Vera Pure Gel staat om die reden uitdrukkelijk "Niet om in te nemen".

Bewaren per vorm

Vrijwel het hele assortiment draagt hetzelfde bewaaradvies: goed afgesloten, droog en koel bewaren. Drie producten wijken af, en bij alle drie hangt de afwijking samen met de vorm.

Product	Bewaaradvies
Propolis Zalf 30 ml	Goed afgesloten, droog en bij kamertemperatuur bewaren
Green Line Aloe Vera Juice 530 ml	Na openen gekoeld bewaren en gebruiken binnen 30 dagen na opening
Green Line Aloe Vera Pure Gel 200 ml	Droog, afgesloten en koel bewaren. Na opening 12 maanden houdbaar

Bij Medex Deodorant 20 ml staat geen apart bewaaradvies, maar wel de instructie het potje na gebruik direct goed te sluiten om uitdrogen te voorkomen.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een capsule en een softgel? Een gewone capsule omsluit een poeder en bestaat in dit assortiment meestal uit HPMC. Een softgel is gevuld met een olie en is hier van gelatine gemaakt. De vier softgels in het assortiment bevatten allemaal een olieachtige inhoud.

Waarom staat op de propolistabletten dat u ze moet opzuigen of kauwen? Dat is de gebruiksaanwijzing van de fabrikant. Propolis Anijs en Propolis Carob zijn zuig- en kauwtabletten, geen slikbare tabletten, en bevatten daarom palmsuiker.

Waarom zit er alcohol in de tincturen? Alcohol is het oplosmiddel waarin de plantenstoffen in oplossing blijven. De percentages lopen van 55 procent bij Vochtbalans tot 66 procent bij Echinacea en Ginkgo Biloba, met de propolistinctuur op 90 procent. Alleen bij die laatste noemt de verpakking de alcohol als reden voor de leeftijdsgrens.

Hoe bewaar ik een geopende fles? Tenzij er iets anders staat, geldt goed afgesloten, droog en koel. Alleen Propolis Zalf 30 ml (kamertemperatuur) en de twee aloëveraproducten dragen een afwijkend advies.

Is een tinctuur geschikt als slikken lastig gaat? De druppelvorm vraagt niet om slikken van een tablet of capsule, en wordt verdund in wat water ingenomen. Let dan wel op de leeftijdsgrens en op de alcohol die in deze producten zit.

Waarom staat op een zalf een heel andere ingrediëntenlijst? Uitwendige producten zijn cosmetica en vallen onder Verordening (EG) nr. 1223/2009. Die schrijft de internationale INCI-nomenclatuur voor, waarin ingrediënten hun Latijnse of Engelse naam dragen. Voedingssupplementen volgen de levensmiddelenwetgeving, met Nederlandse ingrediëntnamen.

Bronnen

De vormen, doseringen, alcoholpercentages en bewaaradviezen in dit artikel komen letterlijk van de productpagina's op pronatura.nl. De bronnen hieronder onderbouwen het wettelijke onderscheid tussen de productcategorieën. Zij onderbouwen geen uitspraak over werking of opname, want die staat niet in dit artikel.

• Richtlijn 2002/46/EG betreffende voedingssupplementen, en het Warenwetbesluit voedingssupplementen. eur-lex.europa.eu en wetten.overheid.nl
• Warenwetbesluit Kruidenpreparaten, voor de definitie van een kruidenpreparaat, de lijst van niet toegestane planten en de eis van objectieve gegevens bij een toegeschreven werking. wetten.overheid.nl
• Verordening (EG) nr. 1223/2009 betreffende cosmetische producten, voor de uitwendige producten en de INCI-nomenclatuur. eur-lex.europa.eu
• Verordening (EU) nr. 1169/2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten. eur-lex.europa.eu
• Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Voedingssupplementen en kruidensupplementen. nvwa.nl

Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl. Deze pagina vergelijkt toedieningsvormen op praktische kenmerken en doet geen uitspraak over werking of opname.